لوله هاي فايبرگلاس که متشکل از الیاف شیشه و رزین های
پلیمری بودند، تقریباً از سال 1948 مطرح و عرضه گرديد. اولين محصولات
مذکور كه هنوز هم
يكي از وسيع ترين كاربردهاي اين نوع لوله مي باشد، صنايع نفت محسوب
می شود. انتخاب لوله فايبرگلاس به عنوان يك ماده
با صرفه و مقاوم در برابر خوردگي گزينه مناسبی در مقايسه با لوله هاي فولادي پوشش دار، فولادي ضد زنگ يا
انواع ديگر فلزات ميباشد.
خطوط توليد
این محصول به سرعت براي كاربردهاي فشار بالا، ديواره نازكتر و افزايش امكان اتصالات توسعه يافت. در اواخر دهه 1950 لوله با قطرهاي بزرگتر وارد بازار شد و لوله فايبرگلاس به سبب
مقاومت بالا در برابر خوردگي هاي داخلي در صنايع شيميايي كاربرد پيدا نمود و از سال 1960 تا 1990 نیز لوله هاي فايبرگلاس در مصارف آب شهري و فاضلاب مورد استفاده قرار گرفت .
لوله هاي فايبرگلاس به علت عمر مفيد، استحكام و مقاومت در برابر خوردگي باعث حذف پوشش هاي داخلي و
خارجي و يا حفاظت كاتدي شد.
لوله هاي فايبرگلاس داراي انعطاف پذيري وسيعي در طراحي و کاربرد مي باشد و امروزه
در بازه وسيعي از قطرهاي استاندارد به كار ميرود.
برخی از ویژگیها و مشخصه هایی که لوله های فایبرگلاس را از سایر
کالاهای مشابه متمایز می سازد عبارتند از :
* مقاومت در برابر خوردگي : لوله هاي فايبرگلاس از داخل و بيرون در برابر خوردگي مقاوم هستند. به همين سبب به پوششهاي داخلي و خارجي و يا حفاظت كاتديك جهت جلوگيري از خوردگي نيازي ندارند.
* نسبت استحكام به وزن : لوله هاي فايبرگلاس از نسبت استحكام به وزن بالايي در مقايسه با لوله های ديگر برخوردار هستند، يعني با توجه به وزن سبك از استحكام بالايي نیز برخوردارند.
* وزن كم : لوله هاي فايبرگلاس سبك هستند، وزن آنها
در حدود يك ششم وزن انواع لوله هاي فلزي و يك دهم وزن لوله هاي بتني با قطر مشابه ميباشند. در نتيجه هزينه بارگيري، حمل و تخليه كاهش مي يابد و از طرفي نصب
آسانتر و كاهش هزينه نصب را در اين نوع لوله ها شاهد هستيم.
* خواص الكتريكي : لوله هاي فايبرگلاس، عايق استاندارد مي باشند.
ليكن اين واحد قادر است لوله هاي فايبرگلاس هادي براي موارد خاص كه نياز به تخليه الكتريسيته ساكن دارند
(مانند انتقال سوخت جت) را توليد كند.
* پايداري ابعادي : مواد مركب فايبرگلاس از پايداري ابعادي خوبي در سازه ها و سيستم هاي لوله كشي
برخوردارند. اين مواد مي توانند از نظر سختي، وزن و ابعاد فيزيكي شرايط خاص در طراحي را فراهم نمايند.
* هزينه نگهداري اندك : هزينه تعمير و نگهداري لوله هاي فايبرگلاس بسيار پايين است زيرا خورده نميشوند،
به آساني تميز شده و در برابر عوامل محيطي مقاوم هستند.
* سطح داخلي صاف : سطوح داخلي لوله هاي فايبرگلاس بسيار صاف هستند و در نتيجه افت هاي اصطكاكي ناشي از مسير به حداقل مقدار خود ميرسد و همچنين ضريب هيدروليكي آن در طول زمان بهره برداري تغيير نمی كند و كاهش نمي يابد. (در ديگر لوله ها به ويژه لوله
هاي فولادي اين ضريب كاهش مي يابد). اين مسئله باعث كاهش هزينه پمپاژ و انرژي مصرفي به دليل
افت فشار هد ميگردد و در نتيجه كاهش سرمايه گذاري اوليه به دليل استفاده از لوله با قطر كوچكتر را در پي دارد.
* تحمل فشار : يكي ديگر از ويژگي هاي لوله هاي فايبرگلاس قابليت تحمل فشار نسبتاً بالاي آن است كه اين لوله ها را جايگزين مناسبي براي لوله هاي ديگر در خطوط انتقال آب با فشار بالا نموده است.
* پروسه توليد انعطاف پذير : لوله هاي فايبرگلاس را مي توان با طول هاي مختلف بر حسب سفارش خريدار توليد نمود و قابليت توليد هر گونه اتصال نيز بر حسب سفارش وجود دارد. همچنين قابليت توليد لوله با
خواص شيميايي و فيزيكي خاص نیز امکان پذیر می باشد.
* كاربرد خاص : از لوله هاي فايبرگلاس با توجه به نوع رزين مصرفي مي توان براي عبور سيال تا دماي 150 درجه سانتیگراد نیز استفاده نمود از اين رو در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي كاربرد دارد و همچنين به عنوان كانال عبور هواي داغ و دودكش نيز قابل بهره گیری می باشد.
* تنوع در نصب : امكان نصب زير زميني و رو زميني در صورت استفاده از رزين مقاوم به اشعه
ماوراء بنفش و همچنين قابليت نصب در
زیر دريا نيز وجود دارد.
با توجه به ويژگي هاي لوله هاي فايبرگلاس، كاربردهاي گوناگوني براي آنها وجود دارد كه بخشي از اين كاربردها عبارتند از:
· خطوط انتقال و شبكه هاي توزيع آب خام و آشاميدني
· خطوط انتقال و شبكه هاي جمع آوري فاضلاب
· شبكه هاي آبياري و طرح هاي آبخيزداري به صورت بسته و باز
· شبكه هاي جمع آوري آبهاي سطحي به صورت باز و بسته
· مخازن تصفيه خانه هاي آب و فاضلاب
· انتقال آب دريا
· سيستم هاي آب شيرين كن
· صنايع شيميايي، نفت، گاز و پتروشيمي
· تونل تأسيسات شهري
· سيستم هاي سرمايش، گرمايش و اطفاء حريق
· استفاده در طرح هاي لوله راني (Pipe Jacking)
تعمير و تعويض خطوط لوله قديمي
